Քաղցկեղի խնամքով զբաղվող թիմ․ ուռուցքաբաններ

Ուռուցքաբանությունն ուսումնասիրում է քաղցկեղի տեսակները։ Ուռուցքաբանը բժիշկ է ով զբաղվում է քաղցկեղի բուժմամբ և տրամադրում է բժշկական խնամք քաղկեղ ախտորոշմամբ անձին։

Ուռուցքաբանությունն ունի երեք հիմնական բնագավառներ․ դեղորայքային, վիրաբուժական և ճառագայթային։

    • Քիմիաթերապևտը քաղցկեղի բուժման համար օգտագործում է քիմիաթերապիան կամ այլ դեղորայքային բուժումներ, ինչպիսիք են թիրախային թերապիան կամ իմունաթերապիան։

    • Ուռուցքաբան-վիրաբույժը վիրահատական եղանակով հեռացնում է ուռուցքը և շրջապատող հյուսվածքը։ Նա նաև կատարում է բիոպսիայի որոշ տեսակներ քաղցկեղի ախտորոշման նպատակով։

    • Ճառագայթային ուռուցքաբանը քաղցկեղի բուժման համար օգտագործում է ռադիոակտիվ ճառագայթում։

Ուռուցքաբանների այլ տեսակները ներառում են․

    • Օնկոգինեկոլոգ, ով զբաղվում է կանացի սեռական օրգանների քաղցկեղների բուժմամբ, այնպիսին ինչպիսիք են արգանդի, ձվարանի, արգանդի պարանոցի քաղցկեղները։

    • Մանկական ուռուցքաբանը զբաղվում է մանկական քաղցկեղների բուժմամբ։ Կան քաղցկեղների որոշ տեսակներ, որոնք առավել հաճախ հանդիպում են երեխաների և պատանիների շրջանում։ Դա ներառում է գլխուղեղի ուռուցքների որոշ տեսակները, լեյկեմիաները, օստեոսարկոման, Յուինգի սարկոման։ Առավել հաճախ երեխաների շրջանում հանդիպող քաղցկեղները երբեմն նաև հանդիպում են մեծահասակների մոտ։ Այդ դեպքում մեծահասակը կարող է որոշում կայացնել բուժվել մանկական ուռուցքաբանի մոտ։

    • Օնկոհեմատոլոգը ախտորոշում և բուժում է արյան քաղցկեղները, օրինակ՝ լեյկեմիան, լիմֆոման, միելոման։

Ուռուցքաբանի դերը

Ուռուցքաբանը կարգավորում է պացիենտի բուժման ընթացքը։ Դա սկսվում է ախտորոշումից։ Նրա դերը ներառում է․

    • Քաղցկեղ ախտորոշման և փուլի (ստադիայի) բացատրությունը;

    • Հնարավոր և նախընտրելի բուժման տարբերակների մասին խոսելը;

    • Որակյալ և հոգատար խնամք ցուցաբերելը;

    • Պացիենտին քաղցկեղի ախտանշանների և դրա բուժման կողմնակի ազդեցությունների կառավարման հարցում օգնություն ցուցաբերելը։

Տարբեր մասնագետներ հաճախ միասին են կազմում պացիենտի բուժման ամբողջական պլանը, որը ներառում է բուժման տարբեր տեսակներ։ Օրինակ, պացիենտը կարող է կարիք ունենալ վիրահատական բուժման, քիմիաթերապիայի և ճառագայթային թերապիայի։ Սա կոչվում է մուլտիդիսցիպլինար թիմ։

Քաղցկեղի խնամքի թիմը ընդգրկում է նաև այլ բժիշկ մասնագետների․

    • Ախտաբանը վերլուծում է բջիջների, հյուսվածքների, օրգանների հետազոտությունների արդյունքները։

    • Ախտորոշիչ ճառագայթաբանը անցկացնում է պատկերավորող հետազոտություններ հիվանդության ախտորոշման համար։ Դա ներառում է ռադիոլոգիական և ուլտրաձայնային հետազոտությունները։

    • Ուռուցքաբանական բուժքույր;

    • Ուռուցքաբանական սոցիալական աշխատակից։

Թիմը նաև կարող է ընդգրկել այլ բժշկական ոլորտների մասնագետների։ Օրինակ, մաշկաբանը կարող է նաև զբաղվել մաշկի քաղցկեղի բուժմամբ։ 

Երբեմն մարդու քաղցկեղի ախտորոշումը շատ բարդ է լինում։ Այդպիսի դեպքերում պացիենտի ուռուցքաբանը հրավիրում է թումոր բորդ (tumor board) դեպքը քննարկելու նպատակով։ Դա ներառնում է քաղցկեղի խնամքի բոլոր ոլորտներից բժիշկ մասնագետների, ովքեր միանում են լավագույն բուժման տարբերակի ընտրության համար։

Նյութը վերցված է Ամերիկայի Կլինիկական Ուռուցքաբանության Միության cancer.net կայքից: